Corona en de klimaatcrisis

Corona houdt de wereld in zijn greep. Een groot deel van de wereldbevolking zit in quarantaine of in een totale lockdown, en de gevolgen voor de economie, samenleving en het klimaat zijn niet te overzien. Veel mensen worden ziek en het CPB voorspelt een recessie, mogelijk erger dan 2008. De daling van stikstof, CO2 en de fijnstof uitstoot zijn waarschijnlijk tijdelijk, omdat economische groei na deze crisis prioriteit wordt. Ook de beloofde CO2 maatregelen worden tijdelijk geschrapt. Toch vallen ons ook positieve dingen op. Het lukt veel mensen om ondanks de crisis door te werken vanuit huis, er worden mooie online initiatieven gestart om elkaar te helpen, cruciale beroepen blijven hun werk (kunnen) doen en, heel bijzonder, er worden op landelijk niveau in korte tijd veel krachtige en ingrijpende beslissingen gemaakt.

Beslissingen door ramp in stroomversnelling
Dit is niet de eerste keer in de Nederlandse geschiedenis dat een acute ramp beslissingen in een stroomversnelling zet. Luister maar naar het verhaal van de Deltawerken en de watersnoodramp (‘het water komt’ van Rutger Bregman). Het bouwen van de kering was ‘onmogelijk’, tot nadat het te laat was. De slogan van de dijkgraven uit deze podcast ‘Geef ons heden ons dagelijks brood – en af en toe een watersnood!’ greep mij aan en zette mij aan het denken. Waarom kan de samenleving bij een acute ramp wel alles ‘on hold’ zetten, en bij de klimaatcrisis niet? Vergis je namelijk niet, ook hier staan veel levens op het spel.

Consequenties op korte termijn nodig voor lange termijn impact
Om dat beter te begrijpen heb ik mij ingelezen in de psychologie. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat mensen geen keuzes maken voor de lange termijn als er geen directe consequenties zijn op korte termijn. Zelfs als het op lange termijn schadelijk is voor de hele samenleving, en dus voor henzelf. Dit is het common pool dilemma. Daarnaast bestaat er het public goods dilemma. Mensen vinden het ‘oneerlijk’ als anderen kunnen meeliften op hun investering, en zullen vaak geen inspanning meer leveren als er te veel ‘freeriders’ zijn. Die kunnen genieten van de voordelen zonder inspanning te moeten leveren.

Lange termijn klimaat impact
Dit is ook een probleem met het klimaat. Het is inmiddels voor de meeste mensen wel duidelijk dat er iets niet helemaal goed gaat, maar niet veel mensen zijn bereid een serieuze investering te doen. Laat staan de economie stil te leggen. Er ontstaat zelfs een perverse prikkel, want misschien kunnen we beter ‘nu het nog kan’ overbevissen, vervuilen en goedkoop importeren. Korte termijn gewin.

Als mensen opstaan voor het klimaat ontstaat er veel tegengas. De burger wordt de dupe (common pool dilemma), en andere landen doen niet gelijk mee. Amerika stapt zelfs uit het klimaatakkoord (public goods dilemma). Veel mensen vinden het niet eerlijk als Nederland serieus gaat investeren.

Dus, hoe gaan we lange termijn denken? Volgens psychologen is de oplossing simpel: iedereen moet meedoen en iedereen moet gestraft kunnen worden als ze zich niet houden aan beloftes. Het klimaatakkoord is dus een fantastische stap, als de beloofde financiële straffen worden ingevoerd, en deelname bindend wordt. We hebben een goed contract nodig.

Visies zijn goed, gunningscriteria en contracteisen zijn beter
Dit inzicht neem ik tegenwoordig mee in mijn werk. Visies zijn goed, gunningscriteria en contracteisen zijn beter. Flux Partners zet zich bij meerdere organisaties in om meetbare klimaateisen op te nemen in langlopende bouwcontracten. Contractpartijen worden zo ‘gedwongen’ hun visie om te zetten in realiteit. Ondanks dat het niet altijd makkelijk is, zijn de meesten positief. Ze worden koplopers, denken mee en zetten het initiatief verder in volgende projecten. Ik hoop dat de hele bouwsector dit de komende jaren gaat doen. Laten we durven die ambitieuze doelen te zetten.

Het klimaat is geen Coronacrisis, en niet zo acuut dat het dwingt tot onmiddellijk handelen. Maar als we op korte termijn geen acties nemen, kunnen de gevolgen van het klimaatverandering erger worden en nog slechter beheersbaar zijn.

Ik hoop dat we snel realiseren dat we kwetsbaar zijn in ons lage landje. Dus voor ‘the point of no return’ waar het IPCC ons voor waarschuwt. Ik zeg, volle bak voor 49% CO2 reductie in 2030 en 100% in 2050. In ‘het water komt’ was de conclusie: “We moesten eerst kwaad worden om te vergeten dat het onmogelijk was.” Nederland, wanneer worden we kwaad genoeg?!

Flux Partners en het klimaat
Flux Partners zet zich in voor het klimaat in haar projecten: We helpen organisaties met inzicht-integratie en borging van klimaatdoelstellingen. We maken de doelen meetbaar en bedden ze in contracten in. Hiervoor hebben wij een visie, aanpak en uitwerkingen. Zo helpen wij om ook de klimaatcrisis beheersbaar te maken.
Flux Partners heeft de Green deal-duurzaam GWW ondertekend, en zijn we aangesloten bij duurzame initiatieven zoals het Bouwprogramma MRA, Cirkelstad en Platform CB’23. Heb je vragen, neem dan contact met me op via: l.castlein@flux.partners.

Meer Flux Updates